Digitaal logboek van de reizen van de Yazz.
Digitaal logboek van de reizen van de Yazz.

Lemmer-Lowestoft-Lemmer

Sinds 2019 stond dit op de lijst van te behalen doelen. Sindsdien zijn er meerdere pogingen ondernomen, maar is Lowestoft tot aan heden niet gehaald.

In 2019 strooide een kanaalrat roet in het eten en zijn we voor de storm uitgezeild richting Helgoland.
In 2020 strooide Corona roet in het eten en hebben, na intiëel Vlissingen als doel te hebben gesteld, Scheveningen bereikt.
In 2021 gooide de Brexit roet in het eten en hebben we opnieuw Scheveningen bereikt.

Maar nu op 16 juli, einde van de middag zijn we, Olaf en ik met zijn tweeën, vertrokken richting Den Helder met als doel Lowestoft. De vooruitzichten zijn goed met een noordelijke wind van 4-5 Bft met af en toe vlagen tot 6 voor de heenreis. Het plan is om in Den Helder te overnachten omdat de volgende dag om 11:01 hoog water ons de komende 5-6 uren stroom mee geeft in zuid-westelijke richting, langs de TX-1 en onder de windparken door van Hollandse Kust West en East Anglia 3 en dan koers 268 naar Lowestoft.

In de avonden hiervoor ben ik druk geweest met de tocht voorbereiding. Een Reeds almanak aangeschaft, een oversteekkaart gekocht van Imray (C25) de getijdentabellen van Dover, Lowestoft, IJmuiden en Den Helder bestudeerd, een overzicht van de wisselmomenten van de noord- en zuidstroom in tabellen gezet voor de dagen onderweg, vertrektijden en ETA’s berekend, aanbevelingen voor de aanloop van Lowestoft doorgenomen, crew-lijsten ingevuld voor de verschillende scenario’s heen en weer, een logboek aangemaakt waarin we zometeen per uur onze positie e.d. kunnen bijhouden en plotten op de kaart. You name we’ve got it.

Precies 5 uur na vertrek uit Lemmer lopen we Den oever binnen. In het kommetje strijken we de zeilen, roepen de sluis op en kunnen direct naar binnen. Schutten optima forma!


Eenmaal door de brug van de A7 hijsen we de zeilen en gaan met ondergaande zon het Vissersjagersgaatje op met stroom tegen. We halen toch nog 6.2 kts, varen dan boven de mosselbanken recht door naar de Marine Jachtclub in Den Helder.
Als we daar binnen lopen blijkt het haventje ram vol te liggen; natuurlijk het is vakantie tijd. Had ik even geen rekening mee gehouden. We meren naast een 43ft aluminium zeiljacht af, waarvan de eigenaar ons om 23:30 nog hartelijk welkom heet. Deze blijkt met zijn vrouw de wereld omgezworven te hebben, maar nu op een leeftijd van 80 jaar vinden ze het wel mooi geweest. Ze zijn aan boord nog wat aan het klussen de komende weken en dan gaan ze afstand doen van hun boot.
Stroom kunnen we ook nog van de steiger halen, met wat verlengkabels, zodat we morgen weer met volle accu’s kunnen vertrekken.

Omdat we onderweg ons diner hebben uitgesteld totdat we in Den Helder zouden aankomen, warmen we de nasi op die vooraf is klaargemaakt en drinken een biertje. En dan naar bed.

Na een goede nacht kunnen we op ons gemak opstaan, ontbijten met eieren en spek, doen een laatste koffie en om 11:15 varen we uit. Als we de marine haven uitvaren hebben we een groot oorlogsschip recht voor ons op 1 mijl afstand. Naar bakboord de haven uit gaat niet; er liggen al te veel andere jachten en die komen de veerboot uit Texel nog tegen. Recht door dus. Maar daar is de marechaussee niet van gediend. Met hoge snelheid komt er een boot met blauw zwaailicht achter ons aangestoven met een man voorop die luidkeels schreeuwt en met zijn armen richting oost wijst. Door de overvliegende straaljager versta ik er geen mallemoer van. Pas als ze dichterbij zijn en de straaljager voorbij is gevlogen hoor ik wat hij roept. Op dringende toon moeten we als de sodemieter richting oost sturen en uit de buurt van het oorlogschip blijven!
Okee dan, we verleggen de koers iets oostelijk, zorgen dat we 500m van het oorlogschip vandaan blijven. Als ik onderdeks ga zie ik dat ik de AIS nog in de stealth modus had staan. Misschien dat ze daarom zo opgewonden waren….? Afijn, ons eerste akkefietje hebben we gehad.

Daarna verloopt alles voorspoedig, we hebben 3-4 Bft noordelijk, zwaaien nog even Olaf’s moeder uit die langs de dijk en de Lange Jaap mee fietst en ons uitzwaait. De andere jachten zitten allemaal op een zuidelijke koers en wij zijn de enige die richting west gaan. Dan realiseer ik mij dat ik onze formulieren nog niet heb opgestuurd naar de Border Force; die moeten minimaal 2 uur en maximaal 24 uur van te voren worden opgestuurd (via de website). Voordat we de connectie met de bewoonde wereld verliezen, klap ik de laptop open en stuur het vooraf ingevulde formulier alsnog op. Nu wachten op toestemming.

Als we bij het windpark de Hollande Kust Noord aankomen zien we de kustlijn al niet meer, behalve de bossen bij Schoorl, als een zwarte rookpluim die boven de horizon uitsteekt, zo lijkt het. We komen ook ons eerste olie- of gasplatform tegen en we zien de het eerste grote containerschip voor ons voorbij varen. Hoewel ik de koerslijn noordelijk van de TX-1 had geplot, besluiten we nu toch maar netjes de TX-1 aan te houden en dan pas westelijker te gaan varen richting het in aanbouw zijnde windpark Hollande Kust West.

Als we in de buurt van de zuidelijke punt van dit windpark komen trekt de wind ook verder aan en besluiten we het eerste rif te zetten. Daarvoor moeten we pal noord sturen met de kop in de wind. Na nog geen 20 seconden worden we opgeroepen ” Papa Foxtrot four six three seven” horen we uit de intercom schreeuwen. Maar we hebben onze handen vol om direct te kunnen antwoorden. Na 30 seconden opnieuw onze roepnaam. Nu kan ik ze te woord staan. Of we zsm onze koers van Noord willen veranderen roepen ze op dwingende toon. Ik antwoord dat we onze koers zullen aanpassen en het windpark zullen mijden. Ons tweede akkefietje. We zijn intussen ruim 6 uur onderweg.

Rond 19:00 uur warmt Olaf het diner op. Maar een halfuurtje later wordt ik misselijk en voer de vissen. Na het voeren van de vissen ga ik achter het roer staan of naast Olaf zitten in de frisse wind. Zo kan ik blijven functioneren. Na een uurtje of zo ga ik liggen op de kuipbank. Wordt weer wakker (30 minuten?) geef de vissen voer en herhaal het ritueel, sturen, liggen, vissen voeren, totdat we Lowestoft kunnen zien.

Het wordt dan al weer lichter aan de horizon en de wind trekt verder aan. De lucht is nagenoeg grijs en ik heb onderweg een bodywarmer onder mijn zeiljas aangetrokken en een paar laarzen tegen de koude voeten.

Om 07:35 uur meren we in Lowestoft af. Eerste doel is bereikt. Nu nog terug. We hebben 124 nm afgelegd in 20 uur en 35 minuten. We zijn redelijk kapot, maar eerst nog even checken of we toestemming hebben om van boord te gaan.
Hmmm, nog geen reply van Border Force. Dus bellen met +44 300 106 5509, voor deze regio. Super beleefd wordt ik te woord gestaan, one moment sir, we have some more questions….. Alle vragen die ik krijg heb ik ook al op het formulier ingevuld, maar goed rustig en aardig blijven is de beste optie. Na 7 minuten antwoorden geven en wachten op de volgende vragen vertelde vriendelijke man mij dat we met een uurtje of 2 een antwoord via de mail, telefoon of van de havenmeester zelf zullen krijgen. De gele vlag blijft dus nog even hangen, maar we gaan nu eerst even een paar uurtjes slapen.

Na 2 uurtjes pitten worden we allebei weer enigszins fris wakker en jawel er zit een bevrijdende mail in mijn mailbox. We mogen aan land! Vlug de gele vlag er uit en de union jack als gastenvlaggetje in het stuurboordswand.

We gaan even een wandelingetje maken en een lunch scoren daarna. We verbazen ons over de gemiddeld grote omvang van de mensen hier, beetje Amerikaanse stijl zeg maar. Maar als de lunch voor ons staat, nadat we de in ons ogen meest gezonde optie uit de menukaart hebben gekozen, begrijp ik het wel waarom het zo is. We moeten nog even wat boodschappen doen voor onderweg.

s-Avond zullen we dineren in het restaurant van de Royal Norfolk Yacht Club. We kiezen beiden de sirloinsteak (8oz) met wat frietjes en een blaadje sla. Daarna, na een wandeling langs de “promenade” weer terug aan boord. Het plan is om de volgende dag rond 11 uur te vertrekken. Het plan is ook om terug naar IJmuiden te varen omdat we denken met de later aantrekkende noorden wind we Den Helder niet zonder slag of stoot kunnen bereiken. Daarnaast is IJmuiden ook minstens 4 uur korter, en dat vinden we allebei best aantrekkelijk.

In plaats van onderweg eten klaar maken hebben we besloten (geleerd van gisteren) vooraf genoeg drinken en broodjes klaar te maken en in de kuip bij ons te houden.
Om 11:45 varen we uit met nog een beetje stroom mee naar Zuid richting de South Holm en dan koers pal oost op het kompas. Het tij zal ons heen en weer schuiven richting noord en zuid. Er staat een goede 5 Bft en we vertrekken met een rif. Na ruim 5 uur onderweg komen we bij de deep water route en trekt de wind verder aan. We zetten een tweede rif en we krijgen weer meer controle over de boot. We hoeven slechts 1 schip op te roepen voor een beetje extra ruimte, maar verder gaat het prima. De zee is knobbelig en de deining naar onze maat best hoog. Af en toe schatten we die op 4 meter tussen top en dal. Het is een mooi schouwspel vanachter het stuurwiel, dat vooral door de automaat wordt bediend.

Door de noordstroom worden we best ver noordelijk weggezet en ik had geen rekening gehouden met de aanlooproute van IJmuiden die al zo’n 24 mijl voor de kust begint, waardoor we met de de kentering naar zuid midden in de aanlooproute terecht zullen komen. We moeten nu dus 110 graden gaan sturen ipv 90 op het kompas om ten zuiden van de aanloop bij de groene ton LFI G uit te komen. De golven komen nu mee van achter in en de boot gaat nu ook meer slingeren, mede ook door de forse windstoten die er intussen bij zijn gekomen. De koers varieert tussen de 60 en 130 graden. Daarnaast begint het ook donker te worden intussen.

Rond 23:30 worden we ook opgelopen door een 200 meter groot schip met 8 knopen daar waar wij er 7 lopen. We slingeren behoorlijk maar het grote (Poolse) schip slingert net zo hard mee. We maken nog een grap dat ie misschien dronken is…. want met zo’n schip zien wij geen reden om zo te slingeren….

Dan worden we door het Poolse schip opgeroepen met de vraag wat onze intenties zijn en of we naar bakboord willen uitwijken. Maar dat is voor ons geen optie want dan belanden we precies tussen de in- en uitloop van de Aanloop IJmuiden . Ik antwoord dat we zijn aanloop vrij zullen maken en naar stuurboord zullen uitwijken en hij maar naar bakboord moet uitwijken en zo vrij kan aanlopen. We krijgen een bevestiging op mijn voorstel en wij slingeren door, in de pikzwarte nacht. Aan stuurboordzijde een zee van rode lichtjes van het windpark Hollande Kust Zuid. Aan bakboordzijde een zee van licht van de minstens 25 geparkeerde zeeschepen en daartussen een donker zwart spoor waarin slecht wij ons begeven. Verblind door de verlichting van de geparkeerde schepen enerzijds en door de pikzwarte nacht anderzijds zien we de golven niet en kunnen slechts reactief reageren op de golven die ons af en toe hard raken. Gelukkig geen brekers, maar misschien ook wel want we kunnen het niet zien. Nog 23 mijl tot aan IJmuiden, nog 4 uur minstens. Het zijn de meest spannende 23 mijl die ik tot nu toe heb gemaakt.

Dan zien we het rode en groene havenlicht tegen een zee van licht van Tata Steel opdoemen. We zijn er bijna. Op de AIS zien we nog een coaster van meer dan 100 meter met 11 knopen aankomen en we zien een Pilot naar buiten stuiven, stuiterend over de golven, wit rood rood lichtje. Het lijkt een beetje de Kerstmam in zijn arreslee….

Om het veilig te houden, we zijn intussen ook aardig moe, besluiten we de fok weg te halen om onze snelheid terug te brengen naar 4 kts en achter het schip aan tussen de havenhoofden van IJmuiden naar binnen te varen. De motor hebben we intussen bijgezet en onze navigatie verlichting aangepast van een zeilvaartuig naar een motorschip.

Tussen de pieren is de deining nagenoeg weg en strijken we het dubbelgereefde grootzeil en hangden de fenders buitenboord. We roepen de kleine zeesluis op en die opent vrijwel gelijk. Om 05:00 uur liggen we aan de kade in de sluis. Eindelijk rust.

We spreken af dat we allebei een uurtje, maar om de beurt, gaan slapen als we naar Amsterdam door het Noordzeekanaal varen. Olaf gaat eerst en bij einde sector 3 wisselen we. Ik kruip in bed en val in slaap. Net als Olaf aanmeert bij de Oranjesluizen ben ik weer boven. Goed getimed. Het is 8 uur, maar de Schellingwouderbrug heeft een spitssluiting tussen 7 en 9 en we moeten dus even een uurtje aan het remmingwerk wachten voor de brug. Tijd om even lekkere koffie te maken. Het weer ziet er goed uit, zonnig met een klein windje, misschien net genoeg om te kunnen zeilen.

Eenmaal door de brug willen we richting Enkhuizen, maar op het buiten-IJ merken we al snel dat dit niet bezeild is en we varen door enorme wiervelden. Met een man op de uitkijk zigzaggen we tussen de wiervelden door, zo goed en zo kwaad als het gaat, maar er is geen houden aan. De wind trekt aan naar 18 knopen, maar we gaan niet harder dat 4,5 kts terwijl we makkelijk 7 moeten kunnen lopen. Er moet iets aan de kiel hangen…..

We besluiten om de koers te verleggen richting de polder en kiezen voor Lelystad, maar we komen niet boven de 5 kts uit waar we met deze koers ander makkelijk 7 zouden moeten halen. Als we door het gat in de dijk bij de Hurkende man naar binnen varen, de zeilen hadden we daarvoor al gestreken, het is dan 12:30 uur, vaar ik eerst met de kont tegen de wind in achteruit met Olaf voorop, in de hoop dat we het wier kunnen vrijvaren van de kiel. Olaf slaakt een kreet van verbazing als er een half eiland bovenwater komt. Er zat dus inderdaad wat vast aan de kiel, maar dat lijken we nu wel kwijt te zijn.

Eenmaal op de Houtrib zetten we de zeilen weer en het is de vraag of Lemmer bezeild is. Voorbij het Commissarislicht krimpt de wind iets en ik kan 13 graden sturen met de Rotterdamse hoek op 17 graden op de waypoint. Als het lukt om de windshifts te gebruiken om wat omhoog te komen, moet het in 1x lukken. We leveren ietsje snelheid in maar krijgen er hoogte voor terug. We doen nog steeds 6 kts met 25 graden schijnbare wind. Als we de Rotterdamsehoek eenmaal zo peilen dat we met een beetje vallen voorbij kunnen geef ik het roer aan Olaf. We schieten nu tussen de windmolens en de dijk door richting huis.

Om 16:50 liggen we in de kleine Lemstersluis. Nog een klein stukje voordat we boot weer aan onze eigen steiger afmeren.

Aanloop onze thuisbestemming

Om 17:25 liggen we vast , achter het huis. We hebben 173 nm afgelegd vanuit Lowestoft in 30 uur van deur tot deur.

De Yazz heeft zich voorbeeldig gehouden, geen krimp gegeven en heeft mij onderweg een veilig gevoel gegeven. Geen moment is er een situatie geweest die we niet in de hand hadden, okee ik heb de vissen een aantal keren gevoerd op de heenreis, en ondanks dat we de aanloop in de nacht bij IJmuiden superspannend vonden.

In totaal hebben we 338,5 nm gezeild in 58 uur, met een gemiddelde van 5,8 knoop. Inclusief de wachttijden in de sluizen (6x in totaal) en een uur wachttijd voor de brug.
Als ik daar voor corrigeer (voor het gemak even 30 minuten per sluis en een uur wachtijd, tesamen 4 uur) zouden gemiddeld steeds boven de 6 kts uitkomen. In mijn planning ben ik ook steeds van 6 kts gemiddeld uitgegaan.😁